Home > >

Hiệu quả can thiệp hành vi đối với tuân thủ thuốc hít và chất lượng cuộc sống của người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: tổng quan hệ thống và phân tích gộp

Code : SKPT_25_095
Publish date : 30/12/2025
Page : 75-83
Author : Chu Thị Quý
View : ( 488 )

Others author (*)

Chu Thị Quý ₁ - Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định
Đỗ Minh Sinh ₂ - Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định
Nguyễn Thị Hoa Huyền ₃ - Trường Đại học VinUni, Hà Nội

Mục tiêu: Tổng quan hệ thống và phân tích gộp nhằm đánh giá hiệu quả của các can thiệp hành vi đối với mức độ tuân thủ thuốc hít và chất lượng cuộc sống (CLCS) của người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Phương pháp: Tổng quan được tiến hành theo hướng dẫn PRISMA 2020, đăng ký tại PROSPERO (CRD420251052411), tìm kiếm trên sáu cơ sở dữ liệu từ 01/2015 đến 03/2025. Các nghiên cứu được lựa chọn nếu đồng thời thỏa mãn các tiêu chí sau: người bệnh từ 18 tuổi trở lên, được chẩn đoán COPD; có can thiệp thay đổi hành vi nhằm cải thiện tuân thủ thuốc hít, báo cáo tuân thủ đo bằng Thang kiểm định tuân thủ thuốc hít (Test of Adherence to Inhalers, TAI) và chất lượng cuộc sống; thiết kế thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên đối chứng (RCT) hoặc bán thực nghiệm. Dữ liệu được tổng hợp định tính và phân tích gộp bằng mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên sử dụng phần mềm JASP, trình bày chênh lệch trung bình chuẩn hóa (standardized mean difference, SMD) Hedges g với khoảng tin cậy 95% (KTC 95%). Mức độ dị hợp được đánh giá bằng chỉ số I². Nguy cơ sai lệch được đánh giá bằng Cochrane Risk of Bias 2.0 cho nghiên cứu RCT và JBI Checklist cho nghiên cứu bán thực nghiệm.

Kết quả: Có năm nghiên cứu đáp ứng tiêu chí lựa chọn với tổng 346 người bệnh, gồm hai nghiên cứu RCT và ba nghiên cứu bán thực nghiệm. Các hình thức can thiệp được triển khai đa dạng như giáo dục kỹ thuật sử dụng thuốc hít, phản hồi sinh học, tư vấn cá nhân hóa và hỗ trợ qua công nghệ số, trong đó hầu hết nghiên cứu ghi nhận cải thiện sau can thiệp. Đối với tuân thủ thuốc hít, phân tích gộp ba nghiên cứu dữ liệu đồng nhất cho thấy hiệu quả mức trung bình với SMD (Hedges g) = 0,64; KTC 95%: 0,09 đến 1,19; p = 0,038; I² = 0%. Đối với chất lượng cuộc sống, do sự không đồng nhất về thang đo và cách báo cáo dữ liệu, phân tích gộp không được tiến hành; kết quả tổng hợp định tính cho thấy xu hướng cải thiện sau can thiệp nhưng mức độ thay đổi khác nhau giữa các nghiên cứu.

Kết luận: Các can thiệp thay đổi hành vi cho thấy hiệu quả cải thiện tuân thủ thuốc hít và xu hướng cải thiện CLCS ở người bệnh COPD, đặc biệt khi kết hợp tư vấn cá nhân hóa và hỗ trợ công nghệ số. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có còn hạn chế bởi số lượng nghiên cứu ít, cỡ mẫu nhỏ và nguy cơ sai lệch ở mức trung bình trong một số nghiên cứu. Cần thêm các nghiên cứu RCT quy mô lớn với thời gian theo dõi dài hạn để khẳng định tính bền vững và khả năng triển khai rộng rãi của các mô hình can thiệp hành vi.

DOI : https://doi.org/10.38148/JHDS.0905SKPT25-095
Topics : Phòng chống các bệnh không lây nhiễm
Type of article : Tổng quan
Specialized : Chuyên Ngành Y

File download